ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΙΟΓΚΑ;

Τι είναι Γιόγκα;

 

Ένα ερώτημα που εύκολα διατυπώνεται, δύσκολα όμως μπορεί να απαντηθεί. Κι αυτό γιατί όπως συμβαίνει με όλα τα ενδιαφέροντα και συναρπαστικά πράγματα στη ζωή έτσι και με τη γιόγκα υπάρχουν πολλές απαντήσεις αναλόγως με το πώς επιλέγει να το βιώσει κανείς. Με διαφορετικό τρόπο αντιλαμβάνονται την γιόγκα στην Ανατολή και διαφορετικά οφέλη ίσως παίρνουν από αυτή οι Δυτικοί που ασκούνται στις διάφορες πρακτικές της. Το πιο σημαντικό από ολα, βέβαια, είναι ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων σήμερα σε όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου ασχολείται με τη γιόγκα.

     Η λέξη “γιόγκα”, πάντως, έχει σανσκριτικές ρίζες και έχει την έννοια του κρίκου, του συνδέσμου που ενώνει δύο -συνήθως- αντιθετικές έννοιες ή πράγματα. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι όλoι οι κλάδοι της γιόγκα πρεσβεύουν την ένωση. Για παράδειγμα η hatha yoga έχει ως βάση της την εναρμόνιση της ενέργειας του σώματος - που αντιπροσωπεύεται από τον ήλιο - με την ενέργεια του νου - που αντιπροσωπεύεται απο την σελήνη, η Κάρμα γιόγκα ασχολείται με τη σχέση αιτίου και αποτελέσματος των πράξεών μας, η Ράτζα γιόγκα πρεσβεύει τη σχέση που έχει ο άνθρωπος με την συμπαντική ενέργεια και την αφύπνιση του κρυμμένου δυναμικού μέσα στην προσωπικότητα του ανθρώπου. Κάποιοι λένε ότι γιόγκα είναι όταν πνεύμα και ύλη συνενούν για να δημιουργηθεί φως.

Στο σύστημα που διδάσκουμε ακολουθούμε το οκταπλό μονοπάτι του Παταντζάλι. Σύμφωνα με τις 196 Yoga Sutras του υπάρχουν οχτώ διαφορετικά στάδια ή ατραποί ή σκαλοπάτια από τα οποία θα πρέπει να περάσει ο άνθρωπος για να ολοκληρωθεί. Πρώτο έρχεται το στάδιο Γιάμα, που έχει να κάνει με την εξωτερική μας συμπεριφορά και τις σχέσεις μας με τους άλλους. Έπειτα έρχεται το Νιγιάμα, που περιλαμβάνει πέντε ηθικούς κανόνες ορθής συμπεριφοράς, έναν εσωτερικό εξαγνισμό συναισθημάτων και σκέψεων και αγνότητα προθέσεων. Τρίτο είναι το Πραναγιάμα, όπου μαθαίνουμε πώς να ελέγχουμε την ενέργειά μας με τη βοήθεια των αναπνοών. Τέταρτο είναι η Ασάνα, δηλαδή, οι στάσεις της γιόγκα, αυτό που περισσότεροι εννοούν όταν μιλούν για μάθημα γιόγκα. Βέβαια, στην Ασάνα εκτός από το να εκτελέσει τις διάφορες πόζες αυτό που βιώνει κανείς είναι την εναρμόνιση των ενεργειών και την διοχέτευσή τους στα όργανα και τους ιστούς. Πέμπτο έρχεται το Πρατυαχάρα, όπου επιτυγχάνεται ο έλεγχος των αισθήσεών μας και άρα η υπέρβαση τους σε βαθμό που να συγκεντρώνεται κανείς απόλυτα σε κάτι ανεξαρτήτως των εξωτερικών παραγόντων ή ερεθισμάτων. Έπειτα έχουμε το Νταράνα, δηλαδή η συγκέντρωση σε έναν στόχο, το οποίο ακολουθείται από το Ντυάνα, δηλαδή τον βαθύ διαλογισμό και την πνευματική ταύτιση με μια ιδέα. Τέλος, φτάνουμε στο Σαμάντι, όπου εκεί πια ο μυημένος φτάνει στην απόλυτη πνευματική διαύγεια, στην έκσταση και την τέλεια ένωσή του με το σύμπαν, αυτό που θα ονομάζαμε Θεοφάνεια.

    Το σημαντικό είναι να ενεργοποιηθεί αυτό που στα σανσκριτικά ονομάζεται “Κουνταλίνι” και είναι η ανώτερη δημιουργική ενέργεια του σύμπαντος, η οποία υπάρχει μεν στον άνθρωπο αλλά σε λανθάνουσα κατάσταση στη βάση της σπονδυλικής στήλης. Από εκεί ξεκινούν τα επτά ενεργειακά κέντρα, μέσα από τα οποία περνά η Κουνταλίνι όταν αυτά είναι ανοιχτά, όταν δηλαδή έχουν ενεργοποιηθεί μέσω της γιόγκα. Το πρώτο τσάκρα λέγεται Μούλανταρ βρίσκεται στο περίνεο του άνδρα και στον τράχηλο της μήτρας στην γυναίκα και εκεί εδράζονται τα ένστικτα του ανθρώπου. Το δεύτερο, λέγεται Σουάντισθαν, βρίσκεται στον κόκυγγα και είναι το κέντρο της σεξουαλικής ενέργειας, των απολαύσεων και της ένωσης με τον άλλον. Το τρίτο λέγεται Μάνιπουρ, βρίσκεται στο ηλιακό πλέγμα και μας επιτρέπει να έχουμε αυτοπεποίθηση, στόχους και να ελέγχουμε τις πράξεις και τη ζωή μας. Το τέταρτο τσάκρα ονομάζεται Άναχατ και εκεί βρίσκεται η ικανότητα του ανθρώπου να αγαπήσει τον εαυτό του, τους άλλους και το σύμπαν, να λάβει και να στείλει θετική ενέργεια, να ολοκληρωθεί μέσω της συναισθηματικής πληρότητας. Το πέμπτο τσάκρα, το Βισούντι βρίσκεται στον λαιμό και είναι το κέντρο της επικοινωνίας, της δημιουργικότητας και των καλλιτεχνικών ικανοτήτων. Το έκτο τσάκρα ονομάζεται Άγια, βρίσκεται ανάμεσα στα μάτια μας και θεωρείται το κέντρο της σκέψης. Το έβδομο και τελευταίο τσάκρα ονομάζεται Σάχασραρ και βρίσκεται στην κορυφή του κεφαλιού.

    Αντιλαμβάνεται, κανείς, λοιπόν ότι γιόγκα δεν είναι απλώς μια πρακτική εκγύμνασης του σώματος ή ένα εύκολο χόμπι, αλλά μια στάση ζωής και πραγμάτωση του “είναι” μέσω μιας μακράς πορείας που περιλαμβάνει συνειδητή προσπάθεια για ουσιαστική αλλαγή του εαυτού. Παρόλα αυτά, η γιόγκα απευθύνεται σε όλους όσους νιώθουν την ανάγκη να πάρουν αυτόν τον δρόμο, χωρίς βέβαια αυτό να προϋποθέτει την ολοκλήρωση και των 8 σταδίων που αναφέραμε παραπάνω. Άλλωστε ο κάθε άνθρωπος αντιλαμβάνεται διαφορετικά τις ευεργετικές ιδιότητες της γιόγκα στην καθημερινότητά του, στο σώμα και στο πνεύμα του ανάλογα με τις ξεχωριστές ανάγκες του και την προσωπικότητα που έχει διαμορφώσει.